ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 86




                                               

लाली गुराँस

लाली गुराँस नेपालक राष्ट्रिय फूल छी। ई फूलके भारतक उत्तराखण्ड राज्यक सेहो राष्ट्रिय फूलक रूपमे राखल गेल अछि । ई फूल पहाडी भेगमे पाबएवाला गुराँसक फूल छी। लाली गुराँस साधारणतया माघ, फागुन दिस फूलैत देखल जाएत अछि। मुदा जल्दी फूलए वाला ठाममे ई फूल पु ...

                                               

कौआ

कौआ कारी रङ्गक एक पक्षीक नाम छी। कौआक संस्कृतमे काक कहल जाइत अछि। यम पञ्चकक पहिल दिन कौआक पूजा होइत अछि। कौआक सब पक्षीसभक बीचमे चतुर पक्षी मानल जाएत अछि। ज्योतिष शास्त्र अनुसार कौआक पूर्व सूचना दै वाला पक्षीक सङ्गे एक सन्देश वाहक पक्षी सेहो मानल ...

                                               

डल्फिन

डल्फिन ग्रीक शब्द δελφύς आ ल्याटिन नाम डेलफिनस सँ एकर विकास भेल अछि ।समुद्री स्तनधारी जीव छी । ई जीवक ह्वेलसँ निकट सम्बन्ध अछि । डल्फिनक १७ वंश आ ४० प्रजातिसभ अछि । एकरसभक आकार १.२ मिटर आ ४०० किलोग्राम सँ लऽ ९.५ मिटर १० टन धरि भऽ सकैत अछि । ई विश ...

                                               

कोइली

कोइली एकटा मिठ बोली भेल पक्षी छी। इ सभ अन्य आगन्तुक चीरै संगे गृष्म ऋतुमे नेपालक विभिन्न जङगलसभमे आबति रहैत अछि। बसन्त ऋतुकs आगमनसँ कोइली मिठ स्वर "कुहु" "कुहु" सुनि सकैत छी। नेपालमे १९ प्रजातिक कोइली पाओल जाइत अछि। इ सभ मध्ये १५ प्रजाति द्वारा ख ...

                                               

स्पेनिस फ्लु

स्पेनिस फ्लू, जे १९१८ फ्लू महामारी के रूप मे सेहो जानल जाइत अछि, एकटा असामान्य रूप सँ घातक इन्फ्लुएन्जा महामारी छल। जनवरी १९१८ सँ डिसेम्बर १९२० धरि लगभग ३६ महिना धरि चलल, ई महामारी ५०० मिलियन लोगसभ के संक्रमित केनए छल - जे कि ओ समय मे दुनिया के ज ...

                                               

साल (वृक्ष)

साल या साखू एक द्विबीजपत्री बहुवर्षीय वृक्ष छी । एकर काठ इमारती कामसभमे प्रयोग कएल जाइत अछि । एकर काठ बहुत कठोर, भारी, मजबूत तथा भुरा रङ्गक होइत अछि । एकरा संस्कृतमे अग्निवल्लभा, अश्वकर्ण या अश्वकर्णिका कहल जाइत अछि ।

                                               

ब्ल्यु गोल्ड सुगा

ब्ल्यु गोल्ड सुगा जे ब्ल्यु आ गोल्ड सुगा के रुपमे सेहो जानल जाएत अछि । ई दक्षिण अमेरिकी बृहत सुगा छी जेकर उच्च भागमे नीर आ निचुलका भागमे पियर रङ होएत अछि ।

                                               

चमेली

चमेली, ओलिभ परिवार अन्तर्गतक एक सुगन्धित फूल छी । एकर उपयोग माला बनाबैक लेल आ अत्तर उत्पादनमे विशेष प्रयोगमे लाबल जाइत अछि ।

                                               

हंस

राजहंस एन्टिडेइ परिवारमे पडैवाला पंक्षी छी । ई हंस तथा पानी हंसक नजदीक के प्रजाति छी । भारतीय साहित्यमे एकरा बहुत विवेकी पंक्षी मानल जाइत अछि। आ एहन विश्वास अछि की ई नीर-क्षीर विवेक सँ युक्त अछि । ई विद्याक देवी सरस्वतीक वाहन छी। एहन मान्यता अछि ...

                                               

कुत्ता

कुत्ता या श्वान भेड़िया कुल एक प्रजाति छी। ई मनुष्य क पालतू पशुसभ मे से एक महत्त्वपूर्ण प्राणी छी। एकरा द्वारा तंत्रिका तंत्र क प्रभावित करै वाला एक भयंकर बीमारी रेबीज होएत अछी। एकर माता क कुतिया आर बच्चा क पिल्ला कहैत अछी।

                                               

इकोलोजी

पारिस्थितिकी जीवविज्ञानक एक शाखा छी जाहिमे जीव समुदायसभके ओकर वातावरणक साथ पारस्परिक सम्बन्धसभक अध्ययन करैत अछि। प्रत्येक जन्तु या वनस्पति एक निश्चित वातावरणमे रहैत अछि। पारिस्थितिज्ञ ई तथ्यके पता लगाबैत अछि कि जीव आपसमे आ पर्यावरणक साथ कोन तरह क ...

                                               

अकर

अकर या सुक्ष्मगोरखमुण्डी एक पोथ्रा वर्गक एक वनस्पति छी जे १५-२५ सेन्टिमिटर धरि होएत अछि । अकर औषधीय गुण भेल वनस्पति छी । आमने-सामने पता भेल ई वनस्पतिक गोलाकार पियर बीचमे लाल रङ्गक फूल फुलैत अछि । एकर स्वाद कबकब होएत अछि ।

                                               

कटहर

कटहर क वृक्ष शाखायुक्त, सपुष्पक तथा बहुवर्षीय वृक्ष छी । ई दक्षिण तथा दक्षिण-पूर्व एसियाक मूल-निवासी छी । पेड़ पर होमए वाला फलसभमे एकर फल विश्वमे सबसँ पैग होइत अछि । फलक बाहरी सतह पर छोट-छोट काँट पाबल जाइत अछि । ई प्रकारकें सन्ग्रन्थित फलके सोरोस ...

                                               

घडीफूल

घडीफूल जकरा सामान्य अङ्ग्रेजी भाषामे ब्ल्यु प्यासनफ्लावर, ब्ल्युक्राउन प्यासनफ्लावर या कमन प्यासन फ्लावर सेहो कहल जाएत अछि। ई फूल दक्षिण अमेरिकाकेँ मूल वनस्पति छी आ फूलदार वनस्पतिक प्रजाति छी। ई समुचा उष्णकटिबन्धीय क्षेत्रमे लगाएल जाएत अछि। ई फूल ...

                                               

अमेरिकी कारी भालु

अमेरिकी कारी भालु उत्तर अमेरिकामे पाबल जाइवाला भालुक मध्यम आकारक प्रजाति छी । ई स्तनधारी जीव छी जे समुच्चा उत्तर अमेरिकी महादेशक सबसँ छोट मुदा बहुतेक स्थानमे फैलल प्रजाति छी । सामान्यत अमेरिकी कारी भालु सर्वाहारी होइत अछि । ई अन्य सामान्य भालुसभ ...

                                               

डालिया

डालिया एक बहुबर्षिय तथा मोट जड़ि भेल प्रजातिक फूल छी। ई मुख्यतया मेक्सिको, कोलम्बिया तथा मध्य अमेरिकाक मूल प्रजाति छी। एकर ३० टा सँ बेसी प्रजातिसभ अछि, एहिमे सँ किछ प्रजाति १० मिटर सँ पैग होएत अछि।ई फूलकें उद्यानमे लगेबाक लेल विकसित कएल गेल छल। ए ...

                                               

जेली फिस

जेली फिस या जेली या समुद्री जेली या मेड्युसोजोआ, या गिजगिजिया नाइडेरिया सङ्घक मुक्त-तैराक सदस्य छी । जेली फिसक कयन अलग रूप अछि जे स्काइफोजोआ, स्टारोजोआ, क्युबोजोआ हाइड्रोजोआ सहित विभिन्न नाइडेरियाई वर्गसभक प्रतिनिधित्व करैत अछि । ई समूहसभमे जेली ...

                                               

नेपालक चिड़ैसभक सूची

ई नेपालमे दर्ज चिड़ैसभक प्रजातिएक सूची छी। नेपालमे कूल ८८६ प्रजातिक चिड़ैसभ दर्ज कएल गेल अछि, जहिमेसँ एक मूल प्रजातिक चिड़ै आ एक टा मनुष्यद्वारा विकास कएल गेल अछि। नेपालमे दर्ज कएल गेल चिड़ैसभमेसँ ४७ प्रजातिसभ खतराक स्तर पर अछि। हिमालयी मोनाल नेप ...

                                               

सिन्धु घाटी सभ्यता

सिन्धुघाँटीक सभ्यता विश्वक प्राचीन नदी घाटी सभ्यतासभमे एक प्रमुख सभ्यता छी। सम्मानित पत्रिका नेचरमे प्रकाशित शोधक अनुसार ई सभ्यता कमस कम ८००० बर्ष पुरान रहल अछि । ई हडप्पा सभ्यता आ सिंधु-सरस्वती सभ्यता कऽ नामसँ सेहो जानैत अछि । एकर विकास सिन्धु न ...

                                               

महादेश

महादेश एक विस्तृत जमिनक फैलाव छी जे पृथ्वी पर समुद्र सँ अलग देखावैत अछि । महादेशके व्यक्त करैक कोनो स्पष्ट मापदण्ड नै अछि । अलग-अलग सभ्यता आ वैज्ञानिकसभ महादेशक अलग परिभाषा देने अछि । मुदा आम राय ई अछि कि एक महादेश बहुत पैग धरतीक विस्तृत क्षेत्र ...

                                               

इटाली

इटाली युरोप महाद्वीपक दक्षिणमे स्थित एक देश छी जेकर मुख्यभूमि एक प्रायद्वीप छी । इटालीक उत्तरमे आल्प्स पर्वतमाला अछि जहिमे फ्रान्स, स्विजरल्याण्ड, अस्ट्रिया तथा स्लोभेनियाक सीमा आएत अछि। सिसली तथा सार्डिनिया, जे भूमध्य सागरक दू सब सँ पैग द्वीप छी ...

                                               

हम्पी

हम्पी एकटा गाउँ छी जे भारतक कर्नाटक राज्यक उत्तरमे अवस्थित अछि । हम्पी मध्यकालीन हिन्दू राज्य विजयनगर साम्राज्यक राजधानी छल । तुङ्भद्रा नदीक तट लग स्थित ई नगर आब हम्पी नाम सँ जानल जाइत अछि आ आब एतेक मात्र जिर्ण अवशेष बाँकी रहल अछि । ई अखनो महत्वप ...

                                               

सीरिया

सीरिया, आधिकारिक रूप सँ सीरियाई अरब गणतन्त्र, दक्षिण-पश्चिम एसियाएक राष्ट्र छी। ई राष्ट्रक पश्चिममे लेबनान आ भूमध्यसागर, दक्षिण-पश्चिममे इजरायल, दक्षिणमे जोर्डन, पूरबमे इराक तथा उत्तरमे टर्की अछि। इजरायल आ इराकक बीच स्थित होमएकें कारण ई मध्य-पूर् ...

                                               

मोहन जोदडो

मोहन जोदडो एकटा पुरातात्विक क्षेत्र छी जे पाकिस्तानक सिन्ध प्रान्तमा रहल अछि । एकरा दुनियाक सब सँ पुरान नियोजित आ उत्कृष्ट सहर मानल जाइत अछि । ई सिन्धु घाटी सभ्यताक सब सँ परिपक्व सहर छी । ई नगर अवशेष सिन्धु नदीक किनार सक्खर जिलामे स्थित अछि । मोह ...

                                               

विज्ञानके इतिहास

विज्ञानके इतिहास विज्ञानके विकासके अध्ययन अछि, दुनु प्राकृतिक आ सामाजिक विज्ञान सहित । and timekeeping. विज्ञान प्राकृतिक संसारके बारेमे अनुभवजन्य, सैद्धांतिक आ व्यावहारिक ज्ञानके एगो शरीर अछि, जे वैज्ञानिकसभ निर्माण केने छल जे पर्यवेक्षण, व्याख् ...

                                               

हुसैन सागर

हुसैन सागर, तेलङ्गाना, भारतक एक कृत्रिम ताल छी जे हैदराबादमे अवस्थित ताल छी । एकर क्षेत्रफल ४.४ वर्ग किलोमिटर अछि । ई मूसी नदीक सहायक नदी पर सन् १५६२ मे निर्मित कएल गेछल । सन् १९९२ मे गौतम बुद्धक एक पैग अखण्ड मूर्ति, तालके ठिक बीचमे एकटा टापू पर ...

                                               

फ्रान्सेली भाषा

फ्रान्सेली भाषा एक रोमान्स भाषा छी जे जगतभैरमे लगभग ९ करोड लोगसभद्वारा प्रथम भाषाक रूपमे बोल्ल जाईत अछि । सम्मुख रूपसे ई भाषाक बोलेवाला अधिकाँश लोग फ्रान्समे रहैत अछि जत ई भाषाका जन्म भेछल । ई भाषाक बोलेवाला अन्य क्षेत्र ई छी - अधिकाँश कनाडा, बेल ...

                                               

भाषा

भाषा ओ साधन छी जकर प्रयोगद्वारा हम अपन विचारसभकें व्यक्त करैत छी आ एकर लेल अपनासभ वाचिक ध्वनिकें उपयोग करैत छी । भाषा मुख सँ उच्चारित होमएवाला शब्दसभ आ वाक्यसभ आदिकें ओ समूह छी जकर प्रयोगद्वारा मनक बात बताएल जाएत अछि । कोनो भाषाक सम्पूर्ण ध्वनिसभ ...

                                               

मूल भारोपेली भाषा

मूल भारोपेली भाषा जकरा प्रोटो-इन्डो-युरोपेली भाषा सेहो कहल जाइत अछि, भाषावैज्ञानिकसभद्वारा समुचा भारोपेली भाषा परिवारक सम्पूर्ण भाषासभक एकमात्र प्राचीन जननी भाषा मानल जाइत अछि । मानल जाइत अछि की एकरा प्राचीन कालमे मूल-हिन्द-युरोपेली लोक बजैत छल, ...

                                               

कश्मीरी भाषा

कश्मीरी भाषा एक भारतीय-आर्य भाषा छी जे मुख्यतः कश्मीर उपत्यका तथा चेनाब उपत्यकामे बाजल जाए जाइत अछि। वर्ष २००१ के जनगणना के अनुसार भारतमे एकर बाजय वाला के सङ्ख्या लगभग ५६ लाख अछि। पाक-अधिकृत कश्मीरमे १९९८ के जनगणना के अनुसार लगभग १ लाख कश्मीरी भा ...

                                               

कातालान भाषा

कातालान भाषा स्पेनक कातालोनिया ठाममे बोले जाई वाला भाषा छी । ई एक रोमान्स भाषा छी । कातालान अन्डोराक राष्ट्रिय तथा एकमात्र आधिकारिक भाषा छी । ई स्पेनक कातालोनिया, बैलेरिक द्वीपो, तथा वैलेन्सियन स्वायत्त क्षेत्रसभक उपभाषा सहो छी । इटलीक सार्डिनिया ...

                                               

फिलिपिनी भाषा

फिलिपिनी / ˌ f ɪ l ɪ ˈ p iː n oʊ, फिलिपिन्सक राष्ट्रिय भाषा छी । फिलिपिनी भाषाक अङ्ग्रेजी साथे प्रमुख भाषाक रूपमे लेने अछि । फिलिपिन्समे सबस बेसी बोल्ल जाईवाला टागलग भाषाके आधाकारिक नाम फिलिपिनि भाषा छी । सन् २००७ तक करिब २८ मिलियन स बेसी लोगसभक ...

                                               

पश्तो भाषा

पश्तो ur ‎, जेकरा पख्तो या अफगानी सेहो कहल जाएत अछि, अफगानिस्तान आर पाकिस्तानमे रहए वाला पठान समुदायक मुख्य भाषा छी । ई केन्द्रीय आर दक्षिणी अफगानिस्तान आर उत्तर-पश्चिमी पाकिस्तानक खैबर पख्तुनख्वा प्रान्तक वासी छी । भौगोलिक दृष्टिसँ ई सँ दक्षिण आ ...

                                               

इन्डोनेशियन भाषा

इन्डोनेशियाई इन्डोनेशिया कऽ एकमात्र आधिकारिक आ राष्ट्रीय भाषा छी । ई मलय भाषा कऽ एक मानक प्रयुक्ति पर आधारित अछि। मलय एक अष्स्ट्रोनीशियाई भाषा छी, जे बहुभाषीय इन्डोनेशियाई द्वीपसमूह पर सम्पर्क भाषा के रूप मे शताब्दीसभ सँ विस्तृत रहल अछि। इन्डोनेश ...

                                               

हिब्रु भाषा

हिब्रू सामी-हामी भाषा-परिवारक सामी शाखामे आवे वाला एक भाषा छी। ई इस्राइलक मुख्य- आ राष्ट्रभाषा छी। एकर पुरातन रूप बिब्लिकल हिब्रू यहूदी धर्मक धर्मभाषा छी आ बाइबलक पुराना नियम एहीमे लिखल गेल छल। ई हिब्रू लिपिमे लिखल जाइत अछि ई दाँया सँ बाँया पढल आ ...

                                               

जोङ्खा

जोङ्खा भुटानमे बाजल जाइवाला राष्ट्रिय भाषा छी । एकर नाम जोङ शब्द सँ लेल गेल अछि, जकर अर्थ जिला होइत अछि, आ जोङ्खा कऽ अर्थ जिलाक मुख्यालयमे बाजल जाइवाला भाषा छी । सन् २०१३ मे एकर कुल मिलाए लगभग साढ़े-छह लाख लोक बाजैत छल । भारतक पश्चिम बंगालक कालिम ...

                                               

विकिमीडिया परियोजना

विकिडाटा मे एक विकिमीडिया गुण कूट Wikimedia language code" नामक गुण स्थापित अछि।

                                               

५ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। तीन ३ सात ७ नौ ९ दुई २ छ:/छे ६ आठ ८ दस १० चार ४ एक १ पाँच ५

                                               

१४

१४ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। एक १ पाँच ५ छ:/छे ६ नौ ९ दस १० दुई २ आठ ८ चार ४ सात ७ तीन ३

                                               

१०

१० देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। नौ ९ चार ४ पाँच ५ एक १ सात ७ आठ ८ तीन ३ दस १० दुई २ छ:/छे ६

                                               

१७

१७ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। छ:/छे ६ तीन ३ एक १ चार ४ आठ ८ पाँच ५ नौ ९ दुई २ दस १० सात ७

                                               

६ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। दुई २ नौ ९ सात ७ पाँच ५ एक १ तीन ३ दस १० चार ४ छ:/छे ६ आठ ८

                                               

१६

१६ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। पाँच ५ दुई २ छ:/छे ६ नौ ९ तीन ३ चार ४ दस १० आठ ८ सात ७ एक १

                                               

२२

२२ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। पाँच ५ छ:/छे ६ सात ७ चार ४ तीन ३ दुई २ नौ ९ आठ ८ एक १ दस १०

                                               

९ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। तीन ३ पाँच ५ आठ ८ एक १ नौ ९ दुई २ दस १० चार ४ सात ७ छ:/छे ६

                                               

२०

२० देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। तीन ३ एक १ पाँच ५ आठ ८ दुई २ दस १० चार ४ छ:/छे ६ सात ७ नौ ९

                                               

१८

१८ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। दुई २ चार ४ पाँच ५ आठ ८ नौ ९ दस १० छ:/छे ६ एक १ सात ७ तीन ३

                                               

१९

१९ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। तीन ३ एक १ दुई २ सात ७ नौ ९ चार ४ आठ ८ छ:/छे ६ दस १० पाँच ५

                                               

१३

१३ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। आठ ८ चार ४ एक १ दुई २ सात ७ नौ ९ तीन ३ छ:/छे ६ दस १० पाँच ५

                                               

६३

६३ देवनागरी लिपि मे प्रयुक्त होए वाला संख्या छी। नेपाली भाषामे अंकसभ एवं बडका संख्यासभक उच्चारण नीचा देल अछी। तीन ३ दुई २ सात ७ नौ ९ आठ ८ चार ४ दस १० पाँच ५ छ:/छे ६ एक १