Back

ⓘ इन्डो-इरानी भाषा परिवार या आर्यन भाषा भारोपेली भाषा परिवारक सभसँ बृहत शाखा छी । ई भाषा परिवारक मातृभाषी १ अर्ब अछि । ई भाषा परिवारक भाषासभ एकेटा मूल भाषासँ विकस ..




इन्डो-इरानी भाषा परिवार
                                     

ⓘ इन्डो-इरानी भाषा परिवार

इन्डो-इरानी भाषा परिवार या आर्यन भाषा भारोपेली भाषा परिवारक सभसँ बृहत शाखा छी । ई भाषा परिवारक मातृभाषी १ अर्ब अछि । ई भाषा परिवारक भाषासभ एकेटा मूल भाषासँ विकसित भेल अछि -- मूल इन्डो-इरानी भाषा जकरा आर्यन भाषा कहल जाइत छल आ ईसा पूर्व तेसर सहस्राब्दी दिस बाजल जाइत छल । ई भाषासभक उत्पति इन्डो-इरानी गणक लोकसभ केनए होइत से मान्यता अछि ।

ई भाषा परिवारकें तीन शाखामे इरानी, इन्डो-आर्यन आ नुरिस्तानी भाषासभमे विभाजन कएल जाइत अछि । मुदा कहियो कहियो दारदार भाषासभ चारिम शाखा छी कहि प्रश्न अवैत अछि । दारदार भाषासभकें इन्डो-आर्यन भाषासभ भितर वर्गीकरण कएल गेल अछि ।

                                     

1. भाषासभ

ई भाषा परिवारकें तीन शाखामे विभाजन कएल गेल अछि:

  • नुरिस्तानी भाषासभ
  • इन्डो-आर्यन
  • इरानी

ई समूहमे इन्डो-आर्यन भाषासभ दक्षिण एसियाली क्षेत्र अन्तरगत अवैत अछि आ सभसँ पैग उपशाखा सेहो छी । विश्वक सभसँ पैग भाषासभ मातृभाषीक हिसाब सँ इन्डो-आर्यन समूह भितर अवैत अछि: हिन्दुस्तानी भाषा हिन्दी–उर्दु, ~५९० मिलियन, बङ्गाली २०५ मिलियन, पञ्जाबी १०० मिलियन, मराठी ७५ मिलियन, गुजराती ५० मिलियन, भोजपुरी ४० मिलियन, अवधि ४० मिलियन, मैथिली ३५ मिलियन, ओडिया ३५ मिलियन, मारवाडी ३० मिलियन, सिन्धी २५ मिलियन, असामी २४ मिलियन, राजस्थानी २० मिलियन, छत्तिसगढ़ी १८ मिलियन, सिन्हाली १६ मिलियन, नेपाली १७ मिलियन, आ रङ्गपुरी राजवंशी १५ मिलियन अछि । इरानी भाषा परिवार शाखा अन्तरगत मुख्य भाषासभमे फारसी ६० मिलियन, पश्तो ५० मिलियन, कुर्दिश ३५ मिलियन, आ बलोची ८ मिलियन छी जकर कूल मातृभाषी प्रयोक्ता १४७१ मिलियन अछि । एहि भाषा परिवार अन्तरगत आओरो विभिन्न छोट छोट भाषासभ सम्मलित अछि ।